290
E
P
I2
J2
I
J
Formuły obciążeń
Obciążenie bloku a kąt odchylenia liny
Obciążenie bloku jest iloczynem obciążenia liny przechodzącej przez blok oraz czynnika 
obciążenia bloku, zależnego od kąta, pod jakim odchylona jest przechodząca przez blok 
lina. Na przykład blok leżący, który odchyla szot o 180°, będzie poddany obciążeniu dwa 
razy większemu niż obciążenie przechodzącej przez niego liny. Organizer, który odchyla 
fał jedynie o 30°, będzie poddany obciążeniu równemu 52% obciążenia fału.
Rodzaj jachtu
Większość formuł obciążeń dotyczy jachtu jednokadłubowego średniej wyporności, ale łatwo 
można je zmodyfikować, aby odpowiadały innym rodzajom jachtów. Wielokadłubowce oraz 
jachty z uchylnym kilem lub balastem wodnym mają dużą stateczność kształtu, rozwijają 
znaczne prędkości i często noszą żagle o dużej powierzchni przy silniejszym wietrze, dlatego 
dokonując obliczeń należy uwzględnić dużą siłę wiatru. Lekkie jachty mieczowe są zwykle 
bardziej czułe, częściej zmieniają żagle i refują się dość wcześnie, więc obliczenia można 
wykonywać dla stosunkowo niedużej prędkości wiatru. Na przykład nowoczesny trimaran 
może nosić swojego wysokiego, krótkiego foka przy wietrze o prędkości 25 węzłów, płynąc 
z prędkością 15 węzłów, a zatem w wietrze pozornym o prędkości 40 węzłów. Lekki jacht 
natomiast, zrzuci genuę nr 1 przy wietrze pozornym o prędkości rzędu 15 węzłów.
Wymiary takielunku
Poniższych skrótów często używa się do opisu różnych wymiarów na jachcie. Istnieją techniczne definicje tych 
skrótów, my przedstawiamy listę z prostymi opisami:
Obciążenie szotów i wózków szotowych genui
Ponieważ prędkość wiatru jest podnoszona do potęgi, jest to najistotniejsza 
zmienna, posiadająca ogromny wpływ na obciążenie. Siła wiatru (wiatru 
pozornego) powinna być obliczona dla konkretnego żagla. Na przykład 
genua nr 1 na 7 m (25') jachcie może być noszona przy wietrze o prędkości 
nieprzekraczającej 15 węzłów, podczas gdy wąski, wysoki fok nr 3 na jachcie 
typu Maxi może być noszony przy wietrze o prędkości 40 węzłów.
Aby obliczyć obciążenie wózka szotowego genui, pomnóż obciążenie szotu 
przez czynnik obciążenia szotu. Większość genui nr 1 odchyla szot o około 
45°, genua nr 3 tymczasem, może odchylać szot o 75° i więcej.
Przełożenie na regulacji wózka szotowego zależy od kąta odchylenia szotu 
na wózku. Generalnie przyjmuje się, że obciążenie na regulacji wózka wynosi 
30% obciążenia na wózku przy kącie odchylenia szotu 45°, oraz 50% obciążenia 
wózka przy kącie odchylenia szotu 60°.
Obciążenie szotu i wózka szotowego grota
Wzór na obciążenie szotu grota nie jest powszechnie akceptowany, 
jak ma to miejsce w przypadku wzoru na obciążenie szotów genui, 
i powinien być traktowany tylko jako wskazówka, dla jachtów 
morskich długości 9 - 18 m (30 - 60').
Jako obciążenie regulacji wózka szotowego przyjmuje się 
20% obciążenia wózka.
30% 
obciążenia na 
wózku
Kąt odchylenia 
liny
Czynnik 
obcią-żenia
Kąt odchylenia 
liny
Czynnik 
obcią-żenia
Kąt  odchylenia 
liny
Czynnik 
obcią-żenia
30°
52%
90°
141%
150°
193%
45°
76%
105°
159%
160°
197%
60°
100%
120°
173%
180°
200%
75°
122%
135°
185%
OBCIĄŻENIE SZOTÓW GENUI - SL
System imperialny
SL = SA x V2 x 0.00431
System metryczny
SL = SA x V2 x 0.02104
SL
obciążenie szotów w lbs
SL
obciążenie szotów w kg
SA
powierzchnia żagla w ft2
SA
powierzchnia żagla w m2
V
prędkość wiatru w kn
V
prędkość wiatru w kn
LOA
długość całkowita
I2
wysokość fału sztaksla nad pokładem
LWL
długość linii wodnej
J
podstawa trójkąta przedniego mierzona od pięty masztu 
do punktu zaczepienia sztagu na pokładzie
DWL długość konstrukcyjnej linii wodnej
J2
podstawa trójkąta sztakslowego
BMX szerokość całkowita
P
długość liku przedniego grota
BWL szerokość linii wodnej
E
długość liku dolnego grota
I
wysokość trójkąta przedniego, mierzona od szczytu najwyżej 
rolki fałowej do pokładu
LP
najmniejsza odległość od sztagu do rogu szotowego foka
OBCIĄŻENIE SZOTU GROTA - ML
System imperialny
System metryczny
ML = E2 x P2 x 0.00431 x V2
(   P2 + E2) x (E - X)
ML = E2 x P2 x 0.02104 x V2 
        (   P
2 + E2) x (E - X)      
ML obciążenie szotu grota w lbs
ML obciążenie szotu grota w kg
E
długość liku dolnego grota w ft
E
długość liku dolnego grota w m
P
długość liku przedniego grota w ft
P
długość liku przedniego grota w m
V
prędkość wiatru w kn
V
prędkość wiatru w kn
X
odległość od noku bomu do punktu 
zaczepienia szotów na bomie w ft
X
odległość od noku bomu do punktu 
zaczepienia szotów na bomie w m
50% 
obciążenia na 
wózku
20% obciążenia na wózku
Formuły dotyczą typowych jadnokadłubowych jachtów rekreacyjnych z kilem oraz żaglami 
z Dacron®. Aby uzyskać pomoc techniczną oraz skalkulować obciążenia dla innych typów 
jachtów, skontaktuj się z Harken.
Formuły dotyczą typowych jadnokadłubowych jachtów rekreacyjnych z kilem oraz żaglami 
z Dacron. Aby uzyskać pomoc techniczną oraz skalkulować obciążenia dla innych 
typów jachtów, skontaktuj się z Harken.
Dacron  jest zastrzeżonym znakiem towarowym E. I. du Pont de Nemours and Company lub jej podmiotów zależnych.

View this content as a flipbook by clicking here.